STENTOR dobrze poinformowany
- Francesco Petrarca
705 lat temu, 20 lipca 1304 roku, urodził się Francesco Petrarca (zmarł dokładnie 70 lat później, 19 lipca 1374 roku) – poeta uznawany za jednego z twórców humanizmu. Pochodził z Florencji, ale przez większość życia mieszkał i tworzył w Awinionie. W tym czasie swoją siedzibę miał tam również papież, który opuścił Rzym, oddając się pod opiekę króla Francji. Podobno to właśnie Petrarca jest autorem określenia „niewola awiniońska” odnoszącego się do pobytu papieży w tym mieście.
więcej- Dekadent, klasycysta i awangardzista
130 lat temu, 14 listopada, urodził się Leopold Staff (zm. 1957) – poeta, tłumacz, eseista i dramatopisarz. Przez wielu nazywany poetą trzech epok (Młodej Polski, dwudziestolecia międzywojennego i współczesności). Urodził się i wychowywał we Lwowie, studiował na Uniwersytecie Lwowskim (początkowo prawo, później romanistykę i filozofię). W 1898 r. zadebiutował w krakowskim piśmie akademickim „Młodość”, poświęconym literaturze i sztuce, a w 1901 wydał pierwszy tom poezji Sny o potędze.
więcej- Pisarz i moralista
180 lat temu, 9 września, urodził się Lew Tołstoj – rosyjski pisarz, dramaturg, publicysta i myśliciel. Od wczesnej młodości odznaczał się niezwykłą pracowitością i chęcią zdobywania wiedzy − plan, który wyznaczył sobie na pierwsze dwa lata studiów na Uniwersytecie w Kazaniu, był następujący: „przerobić cały kurs prawa […] przestudiować medycynę praktyczną, studiować języki: francuski, rosyjski, niemiecki, angielski, włoski i łacinę, przestudiować agronomię.
więcej- Ojciec fantasy
35 lat temu, 2 września, zmarł John Ronald Reuel Tolkien – angielski pisarz, filolog i historyk, profesor Uniwersytetu w Oksfordzie, uznawany za jednego z prekursorów literatury fantasy, autor m.in. trylogii Władca Pierścieni. Urodził się w 1893 r. w Oranii w południowej Afryce, ale wkrótce wraz z matką przeprowadził się do Anglii. Od młodości wykazywał zainteresowanie językami obcymi i mitologią północnej Europy. Jego pasje w ogromnym stopniu wpłynęły na późniejszą twórczość literacką i naukową. Tolkiena fascynowały mechanizmy językowe i pochodzenie słów, w przemianach językowych dostrzegał procesy kulturowe.
więcej- Zupa na sztaludze
80 lat temu, 6 sierpnia, urodził się Andy Warhol (właśc. Warhola) – amerykański artysta słowackiego pochodzenia, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli pop-artu. Karierę plastyczną zaczynał od ilustracji reklamowych, co znacząco wpłynęło na jego twórczość i podejście do sztuki w ogóle. Do tworzenia, czy raczej − jak sam to określał − produkcji obrazów (jego atelier nazywało się The Factory), stosował metodę sitodruku, którą w ten sposób podniósł do rangi techniki artystycznej. Przez masowe kopiowanie swych dzieł realizował ideę sztuki popularnej nie tylko w warstwie treściowej, ale także w formie.
więcej- Przesłanie pana Herberta
10 lat temu, 28 lipca, zmarł Zbigniew Herbert – poeta, eseista i dramatopisarz. Choć biograficznie należy do pokolenia wojennego, to początek jego twórczości przypada dopiero na lata 50. W 1956 r. opublikował swój debiutancki tom wierszy Struna światła. Wcześniej nie mógł tworzyć, gdyż nie akceptował ideologicznych i artystycznych reguł socrealizmu. Zmuszony był szukać innych źródeł utrzymania. Między innymi sporządzał kwerendy biblioteczne, pracował w Centralnym Biurze Studiów i Projektów Przemysłu Torfowego „Torf-projekt”, a nawet był płatnym krwiodawcą
więcej- Wolter – miłośnik Rozumu
230 lat temu, 30 maja 1778 roku zmarł François-Marie Arouet, bardziej znany jako Wolter (Voltaire) − pisarz, publicysta, filozof i historyk, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela oświecenia.
więcej
W wieku 23 lat trafił do więzienia w Bastylii za pamflety ośmieszające regenta Francji. Tam pod pseudonimem Voltaire napisał swój pierwszy dramat Edyp, który odniósł ogromny sukces. Dużo większą sławę przyniosły mu jednak powiastki filozoficzne, w których zawarł program oświeceniowy. Napisane błyskotliwym stylem, pełne paradoksów, dowcipów i efektownych sentencji, zawierały także racjonalne refleksje nad naturą ludzką i sensem istnienia. Najbardziej znaną jest Kandyd (1759), w którym opisał przygody naiwnego prostaczka zmagającego się z ludzką głupotą i nieuczciwością oraz przeciwnościami świata.- Rocznica śmierci Lucjana Rydla
90 lat temu, 8 kwietnia, zmarł Lucjan Rydel – dziennikarz, poeta i dramaturg okresu Młodej Polski. Był znawcą literatury antycznej (przetłumaczył m.in. Iliadę Homera i Eneidę Wergiliusza), ale w jego twórczości dominowały motywy ludowe, czego przykładami są poematy bajeczne (Bajka o Kasi i królewiczu, Madejowe łoże) czy baśń dramatyczna Zaczarowane koło (premiera w 1899).
więcej- Ibsenowska psychoanaliza
180 lat temu, 20 marca, urodził się Henryk Ibsen – dramatopisarz norweski. Początkowo przygotowywał się do kariery lekarza, jednak bankructwo ojca (z zawodu kupca) spowodowało, że musiał porzucić szkołę i podjąć pracę zarobkową.
więcej- Gabriel Garcia Márquez
80 (albo 81) lat temu, 6 marca, urodził się Gabriel Garcia Márquez, kolumbijski pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla. Większość źródeł podaje rok 1928 jako datę urodzin pisarza, niedawno jeden z badaczy jego twórczości odkrył jednak, że w księdze parafialnej w jego rodzinnym mieście zapisano rok 1927.
więcej- Król-mecenas
210 lat temu, 12 lutego, zmarł Stanisław August Poniatowski, król Polski, mecenas i znawca kultury i sztuki.
więcej- Prekursor science fiction
190 lat temu, 8 lutego, urodził się Juliusz Verne, francuski pisarz i dramaturg, uważany za jednego z prekursorów gatunku science fiction.
więcej- Średniowieczny edytor
540 lat temu, 3 lutego, zmarł Johannes Gutenberg (właśc. Johannes von Gensfleisch zum Gutenberg), niemiecki złotnik i drukarz. Jest on powszechnie uznawany za wynalazcę ruchomej metalowej czcionki i prekursora druku
więcej- 150. urodziny Josepha Conrada
150 lat temu, 3 grudnia, urodził się Joseph Conrad. Syn polskiego zesłańca politycznego, potomek polskich patriotów, sam silnie związany emocjonalnie z ojczyzną przodków, był jednocześnie jednym z największych twórców literatury angielskiej.
więcej- 100 lat temu zmarł Stanisław Wyspiański
100 lat temu, 28 listopada, w wieku 38 lat zmarł Stanisław Wyspiański – malarz, poeta, dramaturg i architekt. Jego życiorys to jedna z najniezwyklejszych, a zarazem najbardziej tragicznych polskich biografii artystycznych.
więcej
Strona 1 z 2 (pozycje od 1 do 15 z 27)
