STENTOR dobrze poinformowany

Średniowieczny edytor

540 lat temu, 3 lutego, zmarł Johannes Gutenberg (właśc. Johannes von Gensfleisch zum Gutenberg), niemiecki złotnik i drukarz. Jest on powszechnie uznawany za wynalazcę ruchomej metalowej czcionki
i prekursora druku, a wydanie przez niego drukiem Biblii (tzw. Biblia Gutenberga) w 1455 r. w nakładzie 180 egzemplarzy uważane jest za tak przełomowe osiągnięcie, że część historyków kładzie na tej dacie cezurę kończącą średniowiecze. W Europie już wcześniej korzystano jednak z ruchomych czcionek drewnianych, główną zaś zasługą Gutenberga było skonstruowanie wydajnej prasy drukarskiej
i zapoczątkowanie edycji publikacji o dużej objętości.
Przełomowe znaczenie wynalazku Gutenberga polegało na opracowaniu metody zestawiania odlanych w metalu czcionek w bloki tworzące matrycę strony książki i wielokrotnym ich odbijaniu na papierze. Następnie tych samych czcionek używano do składania matryc kolejnych stron. Ta metoda pozwoliła znacząco obniżyć koszty publikacji oraz poprawić czytelność pisma, co z kolei spowodowało zwiększenie dostępności i popularności książek.

Druk przy użyciu ruchomej czcionki wynaleziono w Chinach,
ok. IV w. p.n.e. Prawdziwy rozkwit edytorstwa nastąpił w czasach dynastii Song (960−1279). Ówczesne publikacje były często obszerne (encyklopedie) i bogato ilustrowane. W połowie XI w., kiedy w Europie rozpoczynała się walka o prymat między papiestwem a cesarstwem, rodził się feudalizm, a kopiści w klasztorach mozolnie przepisywali księgi – w Chinach pracowano nad metodą druku na porcelanie...
Jednakże z uwagi na ideograficzny charakter pisma chińskiego, które wymagało przygotowania kilku tysięcy rodzajów czcionek, rozwój drukarstwa w Państwie Środka został zahamowany i aż do XIX w. nie osiągnęło ono poziomu europejskiego. Zadanie Gutenberga było dużo łatwiejsze – alfabet łaciński liczy zaledwie 26 znaków.
Ciekawostką jest to, że Biblia była prawdopodobnie ostatnim dziełem edytorskim Gutenberga. Jeszcze w trakcie jej drukowania doszło bowiem do nieporozumień między nim a jego współpracownikiem i współwłaścicielem drukarni, Johannem Fustem. Wyrokiem sądu w Moguncji warsztat przeszedł na własność Fusta, a Gutenberg przestał się zajmować drukarstwem.

Newsletter
info

Elektroniczny serwis Wydawnictwa STENTOR wysyłany jest do wszystkich zainteresowanych użytkowników naszej strony internetowej. Zawiera on informacje o nowościach, zapowiedziach wydawniczych oraz aktualnych akcjach promocyjnych.

Klub Nauczyciela

programy nauczania, plany wynikowe,
scenariusze lekcji, testy, sprawdziany,
arkusze maturalne, materiały pomocnicze

Materiały dla ucznia

analizy i interpretacje, opracowania
tematyczne, arkusze maturalne, analizy
wypracowań, gry edukacyjne, testy