230 lat temu, 30 maja 1778 roku zmarł François-Marie Arouet, bardziej znany jako Wolter (Voltaire) − pisarz, publicysta, filozof i historyk, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela oświecenia.
W wieku 23 lat trafił do więzienia w Bastylii za pamflety ośmieszające regenta Francji. Tam pod pseudonimem Voltaire napisał swój pierwszy dramat Edyp, który odniósł ogromny sukces. Dużo większą sławę przyniosły mu jednak powiastki filozoficzne, w których zawarł program oświeceniowy. Napisane błyskotliwym stylem, pełne paradoksów, dowcipów i efektownych sentencji, zawierały także racjonalne refleksje nad naturą ludzką i sensem istnienia. Najbardziej znaną jest Kandyd (1759), w którym opisał przygody naiwnego prostaczka zmagającego się z ludzką głupotą i nieuczciwością oraz przeciwnościami świata. Za najważniejsze w dorobku Woltera uważa się jego listy, których zachowało się ponad 23 tysiące. Był także autorem wielu haseł do Wielkiej Encyklopedii Francuskiej (1751−1772). Choć wychowywał się w szkole prowadzonej przez jezuitów, w dorosłym życiu stał się wręcz symbolem zaciekłej postawy antyklerykalnej. Prezentował co prawda poglądy libertyńskie i racjonalistyczne, ale nie kwestionował istnienia Boga (stwierdził nawet, że gdyby nie było Boga, należałoby Go wymyślić).

„Rozum był dla niego miarą prawdy, czyli to, co racjonalne, uznawał zarazem za prawdziwe. Według Woltera nie istnieją żadne cuda, nie ma też świata nadprzyrodzonego – wszystko to jest bowiem sprzeczne z rozumem. Pisarz bardzo ostro atakował więc Kościół, uważając, że jest on główną przeszkodą w oświeceniu ludzkich umysłów, ponieważ szerzy nieracjonalne przesądy”.
(Krzysztof Mrowcewicz, Przeszłość to dziś, I klasa liceum i technikum, cz. 2, Stentor, Warszawa 2004, s. 192)

Zwalczał za to wszelkiego rodzaju fanatyzm, szczególnie religijny, oraz związane z religiami instytucje. Z tego względu jego poglądy, choć zbliżone do deizmu, były − paradoksalnie − przyjmowane przez ateistów. Jego przeciwnicy często nazywali go „apostołem ateizmu”, natomiast zwolennicy − „apostołem Rozumu”. Wolter natomiast był orędownikiem tolerancji i swobody myśli. To jemu przypisuje się słowa: „Nie zgadzam się z tym co mówisz, ale oddam życie, abyś miał prawo to powiedzieć”.
Woltera często przedstawia się więc jako propagatora wolności i przeciwnika despotyzmu. Zaskakujące więc może się wydawać jego poparcie dla rozbiorów Polski. Uważał on bowiem, że ustrój Rzeczypospolitej, nazywany niesłusznie demokracją szlachecką, jest tak naprawdę oligarchią daleką od oświeceniowych ideałów. Dlatego rozbiór Polski postrzegał jako porządki wprowadzone przez absolutyzm oświecony.